Διερευνώντας το Τραύμα. Από την Ανημπόρια στην Αυτοπεποίθηση

Τι κρύβεται πίσω από την συχνή αίσθηση «δεν μπορώ να το αντιμετωπίσω αυτό με κανένα τρόπο!» ή «νιώθω ανήμπορος». Πως μπορεί η εξερεύνηση του προσωπικού μας τραύματος να μας οδηγήσει σε περισσότερη αυτοπεποίθηση?

Μία κατάσταση μπορεί να γίνει τραυματική όταν ένας άνθρωπος δεν μπορεί την δεδομένη στιγμή να διαχειριστεί τον ψυχικό και σωματικό πόνο που του προκαλείται.

Τι σημαίνει όμως «δεν μπορώ να διαχειριστώ μια κατάσταση»

Σημαίνει πως τα έντονα συναισθήματα (τρόμος, θυμός, φόβος, ντροπή), που μπορεί να νιώθει κάποιος, που εκτίθεται σε μια πολύ δυσάρεστη κατάσταση δεν εκφράζονται εκείνη τη στιγμή και δεν εκφορτίζονται από το σώμα. Παραμένουν εκεί και βρίσκουν τρόπο να εκδηλωθούν μέσω του άγχους, της κατάθλιψης και των ψυχοσωματικών προβλημάτων

Η στρατηγική της Πάλης –της Φυγής – του Παγώματος (ακινησία)

Όταν το νευρικό μας σύστημα μπαίνει σε κατάσταση διέγερσης αλλά δεν μπορεί να αμυνθεί ή να ξεφύγει η επόμενη στρατηγική που χρησιμοποιεί είναι η ακινησία. Καθώς μένει κανείς ακίνητος παγώνει και το συναίσθημα του.
Κάθε ζωντανό πλάσμα έχει εγγεγραμμένη αυτή την πρωτόγονη αντίδραση στον κατάλογο των αμυντικών στρατηγικών. Η στάση όμως αυτή «κάνω τον ψόφιο κοριό» μπορεί να οδηγήσει και στο συναίσθημα της ανημπόριας.

Οι πρώτες αντιδράσεις που εμφανίζονται όταν συμβαίνει ένα τραυματικό γεγονός είναι:

Υπερδιέγερση
Συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, γρήγορη αναπνοή, αυπνία, ένταση, μυϊκή νευρικότητα, άγχος

Σφίξιμο
Το σφίξιμο αλλάζει την αναπνοή του ατόμου, το μυϊκό του τόνο και τη στάση του σώματος. Τα αιμοφόρα αγγεία στο δέρμα, στα άκρα και στα σπλάχνα σφίγγονται έτσι ώστε να διοχετευτεί περισσότερο αίμα στους μυς που είναι τεντωμένοι και έτοιμοι να αναλάβουν αμυντική δράση.

Ψυχική αποσύνδεση
Η ψυχική αποσύνδεση είναι ένα μέσο για να αντέξει ένα άτομο εμπειρίες που την δεδομένη στιγμή είναι πέραν της αντοχής του. Οι σωματικές ενοχλήσεις είναι συχνά το αποτέλεσμα της ψυχικής αποσύνδεσης, όπου ένα μέρος του σώματος δεν έχει επαφή με τα υπόλοιπα.

Υπερεπαγρύπνηση
Υπάρχει μια τάση να βλέπουν κίνδυνο εκεί που δεν υπάρχει και μια μειωμένη ικανότητα να γεύονται την περιέργεια, την ευχαρίστηση και τη χαρά της ζωής. Αυτό συμβαίνει γιατί στο βάθος της υπαρξης μας δεν αισθανόμαστε ασφαλείς.

Η ανάγκη μας να θεραπεύσουμε το τραύμα

Το τραύμα παραμένει από τη μια μεριά θαμμένο και αποκομμένο για να μας προστατεύσει και από την άλλη βρίσκει τρόπους να εκδηλώνεται. Έτσι ενώ εμείς πιστεύουμε πως το έχουμε ξεχάσει, ασυνείδητα και με κάθε ευκαιρία εμπλεκόμαστε σε καταστάσεις που επαναλαμβάνουν το αρχικό τραύμα. Η αναβίωση αυτή είναι ο τρόπος του Εαυτού μας που θέλει να «γιατρευτεί» από αυτό. Ο Freud αναφέρεται σε αυτό ως «ψυχαναγκαστική επανάληψη». Επιλέγουμε την ίδια κατάσταση ξανά και ξανά για να βρούμε λύση και να θεραπευτούμε.

Πως θα «ξεπαγώσουμε» τα συναισθήματά μας?

Όταν τραυματιζόμαστε, τα εσωτερικά μας συστήματα παραμένουν σε υπερδιέγερση και βιώνουμε μια διάχυτη αίσθηση απειλής χωρίς να μπορούμε να εντοπίσουμε την πηγή της. Αποτέλεσμα; Ψάχνουμε συνεχώς για εχθρό! Η διαιώνιση, η κλιμάκωση και η βιαιότητα του πολέμου μπορούν εν μέρει να αποδοθούν στο μετατραυματικό στρες. Η ψυχοθεραπεία δίνει στο άτομο την ευκαιρία να επαναδιαπραγματευτεί το τραύμα του μέσα από διαφορετικές τεχνικές, οι οποίες οδηγούν στην ψυχική «επανασύνδεση». Μαθαίνουμε να μετατρέπουμε την ανημπόρια σε σύνδεση, σε δράση και σε επανάκτηση των δυνάμεων μας. Εντοπίζουμε τα πρωταρχικά συναισθήματα της απειλής και του φόβου εσωτερικά, θεραπεύουμε το τραύμα και επειδή δεν είμαστε πια τόσο φοβισμένοι, επιστρέφουμε με ασφάλεια Εντός Εαυτού.

Πηγή: Levine A.Peter / Frederick Ann: Το ξύπνημα της τίγρης. Θεραπεύοντας τις τραυματικές εμπειρίες

Θέλεις να μάθεις περισσότερα; Επικοινώνησε μαζί μου.