Γιατί ο Πρώτος Χρόνος της Ζωής μας Είναι Τόσο Σημαντικός;

Οι Νευροεπιστήμες δίνουν όλο και περισσότερες απαντήσεις σχετικά με την δημιουργία των συναισθημάτων, την μνήμη και τον τρόπο που συνδέεται το σώμα με τον εγκέφαλο. Ο γνωστός νευροεπιστήμονας A.Damasio (1994) επιβεβαίωσε πως η διαμόρφωση των συναισθημάτων ξεκινάνε από το σώμα.

Έχουμε την πεποίθηση πως αυτά που συμβαίνουν σε ένα παιδί «θα γιάνουν» μέχρι να παντρευτεί. Οι νευροεπιστήμονες όμως εντοπίζουν το πως οι μνήμες ενυπάρχουν μέσα μας χωρίς να το γνωρίζουμε συνειδητά. Συνοπτικά θα περιγράψουμε την λειτουργία της μνήμης.

Η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος είναι μέρη του λιμπικού συστήματος του εγκεφάλου που ρυθμίζουν τα συναισθήματα και την μνήμη. Η μνήμη καταγράφεται στον εγκέφαλο διαφορετικά μέσα από αυτά τα δυο μέρη.

Η άρρητη (σιωπηλή) μνήμη εδράζει στην αμυγδαλή, η οποία είναι σε πλήρη λειτουργία κατά την γέννηση, αναλαμβάνοντας τις ενστικτώδης λειτουργίες, και αποτυπώνοντας ιδιαίτερα το φόβο. Περιλαμβάνει συναισθηματική, συμπεριφορική και σωματική μνήμη, δεν έχει την αίσθηση του χρόνου και δεν μπορούμε να της ανακαλέσουμε συνειδητά.

Η ρητή μνήμη εδράζει στον ιππόκαμπο και περιλαμβάνει μνήμη γεγονότων, μνήμη αυτοβιογραφική. Ο ιππόκαμπος αναπτύσσεται μετά το δεύτερο έτος της ζωής και μπορεί να μειώσει την ψυχική ένταση παράγοντας ουσίες που μειώνουν το στρες.

Τα δεδομένα αυτά μας δείχνουν πως εάν βιώσουμε κάποια τραυματική εμπειρία τον πρώτο χρόνο της ζωής μας, είμαστε απροστάτευτοι και ευάλωτοι.

Λέγοντας τραυματική εμπειρία κατά την βρεφική ηλικία εννοούμε κάθε στρεσογόνα εμπειρία, η οποία μας κατακλύζει συναισθηματικά και σωματικά και τελικά καταγράφεται τόσο στον εγκέφαλο όσο και στο σώμα χωρίς να γίνεται συνειδητή.

Ο πρώτος χρόνος της ζωής μας είναι πολύ σημαντικός γιατί καταγράφονται στην άρρητη/ σιωπηλή μνήμη οι πρώτες και πολύ σημαντικές συναισθηματικές εμπειρίες, οι οποίες επηρεάζουν την ζωή μας και τις πεποιθήσεις μας. Η ψυχοθεραπεία διαθέτει τους κατάλληλους τρόπους για μπορέσουμε να αποκτήσουμε πρόσβαση σε αυτά τα «μακρινά» μέρη.